هفته نامه شماره 257 - تاريخ: 01/11/1388

بافت های فرسوده اراك، نيازمند برنامه ريزی مسئولان
12 سكونتگاه غيررسمی دراراك

گروه جامعه، مريم عرفانيان: هيچ يك از شهرهاي كشور به اندازه اراك فرسوده نيست.
امام جمعه اراك در جلسه شوراي اداري در آبان ماه سال جاري، ضمن انتقاد از بافت شهري اراك گفت: بايد اين امر به طور جدي مورد توجه قرار گيرد و شهر از حالت فرسودگي خارج شود. اما بايد گفت دري نجف آبادي تنها منتقد بافت فرسوده شهر اراك نبود، چرا كه استاندار مركزي نيز در نشست كارگروه سلامت و امنيت غذايي با انتقاد از شرايط نابسامان سكونتگاه هاي غيررسمي در اراك و ساوه گفت: شرايط اين مناطق بسيار نابسامان است و بايد با اقدامات اولويت دار در بخش خدمات، امور زيربنايي، آموزش، بهداشت، فرهنگ و توانمندسازي آنها كوشيد.
شعباني فرد ضمن تاكيد بر اتخاذ تصميمات فوري در اين زمينه گفت: بر اساس آمار، 20 درصد جمعيت كشور در سكونتگاه هاي غيررسمي به مساحت 10 درصد شهرها زندگي مي كنند.
استاندار مركزي دراين جلسه اعلام كرد: 12 منطقه سكونتگاهي غيررسمي در اراك و 17 منطقه نيز در ساوه وجود دارد كه بخش قابل ملاحظه اي از جمعيت اين شهرها را به خود اختصاص داده است.
63 هزار نفر از جمعيت 600 هزار نفري شهرستان اراك در 4 محله حاشيه اين شهر، ساكن هستند كه از مشكلات عديده اي
رنج مي برند
همچنين شعباني فرد اعلام كرد: 63 هزار نفر از جمعيت 600 هزار نفري شهرستان اراك در 4 محله حاشيه اين شهر، ساكن هستند كه از مشكلات عديده اي رنج مي برند.
در اين ميان فرماندار اراك نيز از قافله منتقدان وجود اين سكونتگاه ها عقب نماند، حسن آصفري گفت: در اجراي مصوبه شوراي عالي استان ها همه دستگاه هاي اجرايي بايد در اولويت اعتباراتشان ابتدا براي مناطق حاشيه شهر و مناطق محروم برنامه ريزي نمايند و شاخص هاي هر يك از سكونتگاه هاي غيررسمي را به سمت شاخص هاي شهري سوق دهند.
آصفري انتهاي داوران، شهرك علي ابن ابيطالب، رودكي، 20 متري ميقان، قنات ناصري، شهرك وليعصر، بافت بازار و محدوده اطراف آن، ضلع شمالي خيابان ادبجو از دانشگاه تا ادامه محسني و باغ خلج را از جمله بافت هاي فرسوده و سكونتگاه هاي غيررسمي در اراك عنوان كرده بود.
بي ترديد همه اين موضع گيري ها اهميت بافت هاي فرسوده و بهسازي آنها را يادآور مي شود. مسئله اي كه پس از چندين دوره تازه مسئولان به ياد انجام طرح هاي مطالعاتي براي آن افتاده اند. اما اين مسئله از ديد مديران شهري اراك نيز ناديده گرفته نشد و در جلسه شوراي اسلامي شهر اراك به اين مسئله پرداخته شد.
شهر اراك از ديگر نقاط كشور عقب است
مديرعامل سازمان بهسازي و نوسازي شهرداري اراك در اين مورد گفت: جهت گرفتن بودجه، بايد طرح مشخصي ارائه داد، در غير اين صورت بودجه اي جهت اجراي طرح ها تعلق نمي گيرد و برنامه هاي مناسبي محقق نمي شود. در سطح كشور در زمينه مقابله با بافت هاي فرسوده اقداماتي انجام شده كه شهر اراك از ديگر نقاط كشور عقب است. »كمالي« در ادامه گفت: براي مناطقي چون 20 متري ميقان و باغ خلج طرحي تهيه نشده و فقط توانمندسازي اين مناطق در نظر گرفته شده، بايد گفت براي منطقه باغ خلج حتي طرح تفصيلي نيز وجود ندارد.
مردم معطل مديريت شهري نمي مانند
رئيس شوراي اسلامي شهر اراك نيز اظهار داشت: براي مقابله با سكونتگاه هاي غيررسمي مي توان اعتباراتي از بانك جهاني دريافت كرد كه از مجمع نمايندگان استان توقع داريم پيرامون اين موضوع توجه ويژه اي داشته باشند.
»رضا يوسفي تبار« گفت: اگر مديران و مسئولان مربوطه در بحث سكونتگاه هاي غيررسمي ناتوان عمل كرده و مديريت نداشته باشند، مردم توانمندتر هستند، معطل نمي مانند و شروع به ساخت و ساز مي كنند. وي افزود: بايد از مجموع پتانسيل هاي موجود استفاده كرد و با مديريت صحيح جلوي ساخت و سازهاي بي مورد را گرفت. وي افزود: به مناسبت سي و يكمين سال پيروزي انقلاب و نودمين سال تاسيس شهرداري ها پروانه ساخت براي بافت هاي فرسوده، سكونتگاه هاي غيررسمي و مكان هايي كه استحكام ندارند، به صورت رايگان صادر مي شود.
دريافت و فروش اوراق مشاركت بدون برنامه ريزي، شهرداري را
با مشكل
مواجه خواهد كرد
سرپرست شهرداري اراك نيز در اين جلسه گفت: حتما اعتباراتي جهت مطالعه در بافت هاي فرسوده را در دستور كار بودجه 89 قرار خواهيم داد. »سيد مرتضي ميري« افزود: در سفر اخير وزير مسكن و شهرسازي به استان مركزي، اوراق مشاركت 10 ، 15 و 20 ميلياردي براي بافت هاي فرسوده در نظر گرفته شده، ولي هنوز طرح توجيهي استفاده از اين اوراق تهيه نشده است كه در اين راستا بايد اقدامات لازم انجام شود. دريافت و فروش اوراق مشاركت بدون برنامه ريزي و بررسي بازپرداخت به صندوق دولت، در آينده شهرداري را با مشكل مواجه خواهد كرد.
بانك ها بدون سند، وام نمي دهند، اما 90 درصد اراضي بافت هاي فرسوده و سكونتگاه هاي غيررسمي سند مالكيت ندارند
در ادامه كارشناس مسكن و شهرسازي استانداري مركزي نيز گفت: 4 سال پيش محدوده بافت هاي فرسوده مشخص شده، اما متاسفانه برنامه ريزي شفاف در اين زمينه وجود ندارد و پيگيري ها بسيار ضعيف است. دكتر »ناصر راد« در ادامه گفت: بانك ها بدون سند، وام نمي دهند اما 90 درصد اراضي بافت هاي فرسوده و سكونتگاه هاي غيررسمي، سند مالكيت ندارند نمي توانند از اين تسهيلات استفاده كنند. بنابراين مديريت شهري بايد به فكر رفع اين مشكل باشد.
به صورت يكپارچه زميني در اختيار گرفته و انتقال ها به يكباره انجام شود
رجايي، يكي از اعضاي شوراي اسلامي شهر اراك نيز گفت: بايد مشكل اين مناطق به صورت ريشه اي و اصولي حل شود، چرا كه بررسي نقطه به نقطه، مشكلي را حل نمي كند. وي افزود: پيشنهاد مي كنم به صورت يكپارچه زميني در اختيار گرفته و در آن ساخت و ساز شروع و اين انتقال ها به يكباره انجام شود.
چطور مي توان انتظار داشت مددجوي كميته امداد ماهانه 50 هزار تومان قسط دهد
كاظمي، رئيس كميسيون برنامه و بودجه شوراي اسلامي شهر اراك نيز گفت: چطور مي توان انتظار داشت مددجوي كميته امداد و بهزيستي براي ساخت و سازي كه در آينده قرار است انجام شود ماهانه 50 هزار تومان قسط دهد، ما بايد با كارشناسي بيشتري نسبت به انجام اين امر اقدام كنيم.
بايد مناطق،
اولويت بندي شود
قائم مقامي، يكي ديگر از اعضاي شوراي اسلامي شهر اراك نيز اظهار داشت: بايد مناطق، اولويت بندي شده و مناطق پرخطر مشخص شوند. همچنين بايد مناطقي كه از نظر فرهنگي و تاريخي اهميت بيشتري دارند، در اولويت قرار گيرند. وي افزود: جهت آغاز اين فعاليت بايد مراحل اجرايي در منطقه هاي بازار، ادبجو و كوه چاه، داوران و باغ خلج به ترتيب در دستور كار قرار گيرد. قائم مقامي گفت: تحقق اين امر مهم در مركز استان، حمايت همه جانبه بخش خصوصي و دولتي را مي طلبد كه به كمك شهرداري بيايند و شهرداري را ياري نمايند.
بهترين راه اين است دولت زمين هاي دولتي را به شهرداري واگذار كند
رئيس كميسيون نظارت شوراي اسلامي شهر اراك نيز گفت: طرح هاي شهري كه قابليت سرمايه گذاري دارد عموما در زمين هايي است كه 80 الي 90 درصد آنها متعلق به شهرداري نيست و عموما زمين هاي دولتي هستند.
فريبا آباقري در خصوص بازسازي و بهسازي باغ خلج و بحث هايي در خصوص صدور پروانه به صورت رايگان كه براي باغ خلج مطرح شده بود، گفت: اينكه ما فقط تنها راه بهسازي و نوسازي آنجا را صدور پروانه رايگان بدانيم غلط است. اصلا بايد ديد تا به حال شهرداري چه تعداد پروانه براي منطقه باغ خلج صادر كرده است. مشكل اينجاست كه مردم بدون اينكه براي اخذ پروانه اقدام كنند، خودشان مي سازند. چرا كه اصلا اكثر زمين هاي آنجا دولتي است و شهرداري نمي تواند براي آنجا پروانه صادر كند.
آباقري گفت: مشكل اصلي ما با سازمان مسكن و شهرسازي است كه 80 درصد زمين ها متعلق به آنهاست. بهترين راه اين است كه دولت زمين هاي دولتي را به شهرداري واگذار كند. اصلا دولت اين زمين ها را براي چه روزي نگه داشته است.
وي اظهار داشت: در منطقه باغ خلج بايد فرصت سازي و بافت آنجا را به منطقه ويلايي تبديل كرد. چرا كه اين منطقه يكي از خوش آب و هواترين مناطق اراك است كه در ورودي شهر قرار گرفته و بهترين منطقه جغرافيايي اراك محسوب مي شود كه بايد از اين ويژگي ها استفاده بهينه شود. وي مشكل اصلي در راه تحقق اين امر را سازمان هاي دولتي عنوان كرد كه عزم و اراده جدي براي حل و پيگيري اين موضوع ندارند.
شهر اراك داراي 450 هكتار بافت غيررسمي است كه بايد بهسازي شود
نايب رئيس شوراي اسلامي شهر اراك نيز اظهار داشت: در حال حاضر شهر اراك داراي 450هكتار بافت غيررسمي است كه بايد بهسازي شود.
»حسن احمدي« گفت: تصميم گيري جهت رفع مشكلات بافت هاي فرسوده ضروريست، زيرا بسياري از مناطق با اين مشكل مواجه هستند. وي افزود: سازمان بهسازي و نوسازي شهرداري بايد املاك لازم را در اختيا داشته باشد تا بتواند فعاليت هاي عمراني را آنگونه كه بايد انجام دهد.
***
بي ترديد سكونتگاه هاي غيررسمي و بافت هاي فرسوده حقيقتي است كه در شهر اراك به چشم مي خورد.
هر چند اين شهر از ديد بسياري از مسئولان، شهر نوپايي است و تنها 200 سال از قدمت آن مي گذرد ولي نماي بيروني آن حكايت از شهري چند هزار ساله دارد كه نشان دهنده عدم برنامه ريزي مناسب جهت ساماندهي اين مناطق است. البته بايد سكونتگاههاي غيررسمي و بافت هاي فرسوده را از ديد ديگري نيز مورد بحث و بررسي قرار داد.
قرارداشتن اراك بر روي گسل و احتمال وقوع زلزله لزوم اتخاذ تدابير و برنامه ريزي هاي بيشتري را مي طلبد كه نشان دهنده الزامي بودن ساماندهي بافت‌ها و سكونتگاه هاست.